De impact van de macro-economische factoren op bedrijfsovernames

De overnamemarkt staat nooit op zichzelf. Bedrijfsovernames worden in belangrijke mate beïnvloed door macro-economische factoren zoals rente, economische groei, inflatie en geopolitieke ontwikkelingen. In februari 2026 zien we een markt die zich heeft aangepast aan een nieuwe economische realiteit: minder extreem dan 2022–2023, maar structureel anders dan het decennium daarvoor.

Onderstaand bespreken wij de belangrijkste macro-economische factoren en hun invloed op bedrijfsovernames in 2026.

Hoe ontwikkelt de overnamemarkt zich eigenlijk?

Na de terugval in 2023 zien we sinds 2025 een duidelijke stabilisatie en voorzichtig herstel van de dealactiviteit. In het Nederlandse MKB-segment nam het aantal transacties toe en steeg de gemiddelde EBITDA-multiple naar 5,0 volgens de Dealsuite Overname Barometer februari 2026. Ook het sentiment onder overnameadviseurs is overwegend positief. Internationaal is het beeld genuanceerder. In het hogere Europese middensegment daalden de waarderingen naar gemiddeld 8,7x EBITDA volgens de Argos Index 2025, wat onderstreept dat segment en schaalgrootte bepalend zijn.

De markt van 2026 kenmerkt zich door selectiviteit. Kopers voeren diepgaandere due diligence uit, onderhandelingen over koopprijsmechanismen zijn scherper en doorlooptijden zijn gemiddeld langer dan enkele jaren geleden. Er is kapitaal beschikbaar, maar dit wordt kritischer ingezet. De kwaliteit van de onderneming en de voorspelbaarheid van kasstromen wegen zwaarder dan in een oververhitte markt.

Lees meer over de ontwikkeling van de overnamemarkt.

Welke macro-economische factoren hebben dan invloed op bedrijfsovernames?

Naast bedrijfsspecifieke factoren zijn er ook macro-economische factoren die invloed kunnen hebben op multiples. Zo heeft het monetaire beleid invloed op de beschikbaarheid van kapitaal en hoogte van de rentetarieven op kapitaal. Daarnaast kunnen geopolitieke ontwikkelingen ook invloed hebben op de marktconjunctuur van bijvoorbeeld Nederland.

Rente

De rente blijft een fundamentele factor in de overnamemarkt. Hoewel de forse renteverhogingen uit 2022 en 2023 achter ons liggen, bevindt het renteniveau zich structureel hoger dan in het voorgaande decennium. Dit beïnvloedt rechtstreeks de financieringskosten, de maximale leverage bij buy-outs en de disconteringsvoeten in waarderingsmodellen. De markt is niet stilgevallen, maar transacties worden anders gestructureerd. De equity-inbreng is hoger en financiers hanteren strengere voorwaarden. Rente is daarmee geen acute verstorende factor meer, maar een vaste parameter in de financiële modellering van transacties.

Inflatie

De inflatie is aanzienlijk afgenomen ten opzichte van de piekjaren 2022 en 2023, maar prijsdruk is in verschillende sectoren nog steeds merkbaar. Met name loonkosten en bepaalde grondstoffen blijven onder opwaartse druk staan. Voor transacties vertaalt dit zich in een scherpere analyse van de genormaliseerde EBITDA en een kritischer beoordeling van marges. Kopers onderzoeken nadrukkelijk in hoeverre winstgevendheid structureel is of deels inflatie-gedreven.

Dit leidt tot intensievere onderhandelingen  waarbij een tijdelijke margeverbetering door prijsverhogingen zonder structurele efficiencyverbetering kritischer wordt beoordeeld dan in een periode van brede economische expansie.

Economisch groeiperspectief

De economische groeiverwachting voor Nederland in 2026 is gematigd maar positief. Na een periode van beperkte groei in 2023 en 2024 heeft de Nederlandse economie zich geleidelijk hersteld. Prognoses van onder meer het CPB en internationale instellingen wijzen voor 2026 op een groei rond de één tot anderhalf procent. Dit is geen hoogconjunctuur, maar ook geen stagnatie.

De groei wordt voornamelijk gedragen door binnenlandse consumptie en overheidsuitgaven, terwijl de exportsector gevoeliger blijft voor internationale spanningen en handelsbeperkingen. De arbeidsmarkt blijft relatief krap, wat enerzijds loondruk veroorzaakt maar anderzijds de koopkracht ondersteunt. De combinatie van gematigde groei en aanhoudende krapte op de arbeidsmarkt leidt tot een stabiele, maar geen uitbundige economische omgeving.

Voor de overnamemarkt betekent dit dat transacties minder worden gedreven door pure expansiedrang en meer door strategische positionering. Ondernemingen zoeken schaalvoordelen, efficiëntieverbeteringen en versterking van marktposities. In een omgeving van gematigde groei worden overnames vaker ingezet om concurrentievoordeel te behouden dan om agressieve groei te realiseren. Consolidatie binnen sectoren en buy-and-build strategieën blijven daarom prominent aanwezig.

Geopolitieke ontwikkelingen

Geopolitieke spanningen raken ook het Nederlandse MKB. Handelsbeperkingen, verstoringen in supply chains en schommelende energie- en transportkosten beïnvloeden marges en voorspelbaarheid van resultaten. Veel MKB-ondernemingen zijn relatief afhankelijk van een beperkt aantal leveranciers of afzetmarkten, waardoor internationale onrust directer doorwerkt in de bedrijfsvoering.

Bij overnames leidt dit tot scherpere due diligence op afhankelijkheden, contractuele flexibiliteit en spreiding van risico’s. Ondernemingen die hun marktpositie goed hebben gestructureerd en onderbouwd, zijn beter in staat om onzekerheid weg te nemen in waarderingsdiscussies.

Kapitaalbeschikbaarheid

Ondanks de hogere rente is kapitaal nog steeds ruim beschikbaar. Volgens de Global Private Equity Outlook 2026 beschikken private equity fondsen over aanzienlijke hoeveelheden ongeïnvesteerd kapitaal, terwijl tegelijkertijd de druk toeneemt om bestaande portfoliobedrijven te verkopen. Dit zorgt voor een actieve markt met competitieve processen voor kwalitatieve ondernemingen.

Kapitaal is echter selectiever dan in het verleden. Investeerders richten zich nadrukkelijk op bedrijven met stabiele kasstromen, schaalbaarheid en een duidelijk groeiperspectief. Middelmatige prestaties worden sneller afgestraft in waardering en onderhandelingsdynamiek.

Conclusie

In 2026 zien we een overnamemarkt die stabieler is dan in de voorgaande jaren, maar structureel selectiever. De Nederlandse economie groeit gematigd, de rente is hoger dan in het afgelopen decennium en geopolitieke onzekerheid blijft aanwezig. Tegelijkertijd is kapitaal beschikbaar en is er strategische dynamiek in de markt.

Macro-economische factoren bepalen het speelveld, maar de uiteindelijke transactiewaarde wordt bepaald door voorbereiding, positionering en kwaliteit. Een goed voorbereid bedrijf kan ook in deze economische context sterke resultaten realiseren.

Bent u benieuwd of bovenstaande ontwikkelingen invloed hebben op een mogelijke (ver)koop of bedrijfswaardering? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.