AI sprint tijdens de voorbereiding, maar de mens legt de laatste meters af

Een overname is voor de meeste ondernemers de transactie van hun leven. U bouwt jaren aan een bedrijf en verkoopt het slechts één keer. De vraag die dan onvermijdelijk opkomt: kan kunstmatige intelligentie dat proces overnemen, en wat blijft er over voor de mens die naast u zit?

Een wereldwijd onderzoek van Datasite en FT Longitude onder duizend ervaren dealmakers (maart 2026) geeft een verrassend nuchter antwoord. AI is in overnameland geen experiment meer, maar de nieuwe standaard. Tegelijk wordt het menselijke oordeel niet minder waard, maar juist meer. In dit artikel leest u wat die verschuiving betekent als u uw bedrijf verkoopt, koopt of laat waarderen.

AI is geen experiment meer, het is/wordt de basislijn

Het werk dat vroeger weken kostte, kost nu uren. Datarooms inrichten, een teaser of informatiememorandum opstellen, modellen bouwen, targets zoeken: AI optimaliseert dat proces. Uit het onderzoek blijkt dat de helft van de dealmakers AI inmiddels regelmatig inzet bij het due diligence onderzoek, het meest tijdrovende onderdeel van elke transactie.

AI is geen randverschijnsel meer. 71% van de ondervraagden verwacht dat wie AI vandaag negeert binnen vijf jaar niet meer kan concurreren, en 62% vindt besluitvorming op volledig menselijke basis bij complexe deals inmiddels niet langer te verdedigen. Voor u als ondernemer betekent dit iets concreets: u mag van uw adviseur verwachten dat hij deze AI-techniek beheerst en inzet om uw traject te optimaliseren.

Waar de mens de doorslag geeft

Hier zit de kern van het onderzoek. Naarmate een deal vordert, wordt de menselijke rol belangrijker, niet kleiner. AI is sterk in signaleren, het vinden van rode vlaggen in een dataroom en het opsporen van patronen, maar het valideren en beslissen blijft mensenwerk. 45% van de dealmakers vindt het besluit om te tekenen een volledig menselijke beslissing.

Dat is logisch. De laatste meters van een overnamereis draaien om vertrouwen, cultuur en intentie: begrijpt de koper wat uw bedrijf werkelijk is, klikt het tussen de mensen, en is de partij aan de andere kant van de tafel te vertrouwen? Zoals een van de geïnterviewde leiders het verwoordde: “AI kan u een samenvatting geven van alles wat ooit heeft bestaan, niet de nuance erachter.”

Tekenend is dat het AI-gebruik juist aan het einde van een deal terugloopt. Ongeveer één op de drie gebruikt geen AI bij de closing. Daar, waar relaties en formele verantwoording de boventoon voeren, neemt de mens het stuur weer over.

Snelheid zonder oordeel is gevaarlijk

Meer techniek is niet vanzelf beter. 24% van de dealmakers waarschuwt dat slecht gebruik van AI juist waardevolle deals zal vernietigen, vooral doordat output klakkeloos voor waar wordt aangenomen zonder te controleren op fouten en verzinsels. Een model dat een onderhandelingspositie of een waardering onderbouwt met een verkeerd uitgangspunt, is gevaarlijker dan geen model.

Niet voor niets noemen dealmakers nauwkeurigheid (71%) en beveiliging (70%) als de belangrijkste eigenschappen van AI in een deal, en is de meest genomen maatregel simpelweg dat een mens de uitkomsten controleert en valideert (58%). De waarde van uw bedrijf laat zich niet vaststellen door een druk op de knop; het is een onderbouwde waardering volgens de NIRV- en IVS-standaarden, waarbij een ervaren waardeerder de aannames toetst en valideert.

Wat dit betekent voor uw eigen traject

Voor u als ondernemer is de boodschap geruststellend en veeleisend tegelijk. Geruststellend, omdat het werk dat ertoe doet, het wegen van een koper, het beschermen van uw belang in de onderhandeling, het vertalen van uw verhaal naar een waardering, mensenwerk blijft. Veeleisend, omdat u van uw adviseur mag verwachten dat hij AI inzet om het routinewerk te versnellen én het oordeel levert dat de techniek niet kan.

De combinatie is wat telt: de snelheid en reikwijdte van AI, gekoppeld aan de ervaring en verantwoordelijkheid van een mens die naast u staat.

Uw bedrijf verkopen, kopen of laten waarderen?

AI verandert het tempo van een overname, niet de kern ervan. Het zware voorbereidingswerk gaat sneller, maar de beslissingen die uw belang raken, blijven mensenwerk. Het verschil zit in een adviseur die beide combineert: de techniek om vaart te maken en het oordeel om u te beschermen.

Bij BrightOrange begeleiden we ondernemers door het hele traject, van waardering tot closing, en zorgen we dat de techniek u ten dienste staat in plaats van andersom. Wilt u sparren over uw situatie? Neem dan vrijblijvend contact met ons op.